بهگزارش قدس آنلاین به نقل از راشاتودی، بر اساس یک ارزیابی اطلاعاتی محرمانه آمریکا، عربستان سعودی احتمال توسعه سلاحهای هستهای را رد نکرده است؛ موضوعی که به گفته روزنامه واشنگتنپست، نگرانیهایی را در کنگره درباره توافق همکاری هستهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با ریاض افزایش داده است.
مقامهای آمریکایی به این روزنامه گفتند این ارزیابی در اسناد محرمانهای گنجانده شده که در اختیار قانونگذاران قرار گرفته است؛ اسنادی که آنها در جریان بررسی توافق مهم هستهای با عربستان در حال مطالعه آن هستند. بر اساس این گزارش، وزارت خارجه آمریکا نیز ارزیابی جداگانهای ارائه کرده که در آن، نسبت به تضمینهای عربستان و سازوکارهای حفاظتی پیشبینیشده در این توافق، اطمینان بیشتری ابراز شده است.
توافق موسوم به «توافق بخش ۱۲۳» که در ماه ژوئیه امضا شد، چارچوب قانونی لازم برای مشارکت شرکتهای آمریکایی در پروژههای هستهای غیرنظامی عربستان به ارزش دهها میلیارد دلار را فراهم میکند.
دولت ترامپ استدلال کرده است که این توافق، استانداردهای منع اشاعه هستهای را تقویت میکند و در عین حال مانع از آن میشود که ریاض برای همکاری هستهای به روسیه یا چین روی آورد.
با این حال، این توافق میتواند مسیر بالقوهای را برای غنیسازی داخلی اورانیوم در عربستان ایجاد کند. بر اساس مفاد توافق، میزان غنیسازی در ابتدا به کمتر از ۵ درصد محدود خواهد بود، اما پس از انجام مطالعات بیشتر و دریافت موافقت کتبی واشنگتن و ریاض، این میزان میتواند در آینده به حداکثر ۲۰ درصد افزایش یابد.
اورانیوم غنیشده تا سطح ۲۰ درصد همچنان پایینتر از سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای است، اما فاصله فنی لازم برای دستیابی به غنای مورد نیاز در ساخت سلاح را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد.
این توافق همچنین عربستان را ملزم نمیکند پروتکل الحاقی آژانس بینالمللی انرژی اتمی را بپذیرد؛ پروتکلی که دسترسی گستردهتر بازرسان و ابزارهای بیشتری برای شناسایی فعالیتهای هستهای اعلامنشده فراهم میکند. در عوض، واشنگتن و ریاض درباره یک سازوکار پادمانی دوجانبه جداگانه مذاکره کردهاند.
گروهی از سناتورهای دموکرات به رهبری اد مارکی و جف مرکلی روز جمعه به مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هشدار دادند که این توافق در نهایت میتواند «امکان غنیسازی اورانیوم و احتمالاً توسعه سلاحهای هستهای» را در اختیار ریاض قرار دهد.
مرکلی به واشنگتنپست گفت اصرار عربستان بر حفظ گزینه غنیسازی داخلی، این پرسش را مطرح میکند که آیا اهداف این کشور کاملاً غیرنظامی است یا خیر.
وزارت خارجه آمریکا نیز ادعاهایی مبنی بر اینکه دولت این کشور در حال تسهیل یک برنامه نظامی هستهای است را رد کرد و به این روزنامه گفت: «آمریکا از برنامه تسلیحات هستهای عربستان حمایت نمیکند و نخواهد کرد.»
عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان، نیز تأکید کرده است که برنامه هستهای این کشور «صلحآمیز» خواهد بود و با «بالاترین سطوح مسئولیتپذیری و شفافیت» توسعه خواهد یافت.
این ارزیابی اطلاعاتی در حالی منتشر شده که نگرانیهای دیرینه درباره اظهارات محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، در سال ۲۰۱۸ را افزایش داده است. او در آن زمان گفته بود اگر ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند، ریاض نیز به دنبال دستیابی به چنین سلاحی خواهد رفت.
محمد بن سلمان در آن زمان گفته بود: «بدون تردید، اگر ایران به بمب هستهای دست پیدا کند، ما نیز در سریعترین زمان ممکن همین مسیر را دنبال خواهیم کرد.»
قانونگذاران آمریکایی همچنین توافق هستهای عربستان را با توافق هستهای ایران در سال ۲۰۱۵ مقایسه کردهاند؛ توافقی که محدودیتهای بسیار سختگیرانهتری بر برنامه هستهای تهران اعمال میکرد و غنیسازی اورانیوم ایران را به مدت ۱۵ سال به ۳.۶۷ درصد محدود کرده بود.
ترامپ در نخستین دوره ریاستجمهوری خود آمریکا را از آن توافق خارج کرد و مدعی شد که این توافق به اندازه کافی سختگیرانه نیست.
توافق هستهای عربستان در تاریخ ۲۴ اوت رسماً به کنگره ارائه شد و اکنون در دوره بررسی ۹۰ روزه قرار دارد. قانونگذاران میتوانند برای جلوگیری از اجرای آن اقدام کنند، هرچند برای بیاثر کردن وتوی رئیسجمهور، کسب اکثریت دوسوم آرا در هر دو مجلس کنگره ضروری خواهد بود.
نظر شما